महिना १ (०–१ महिना)
ठूलो आवाजमा चकित हुने (startle response)
आमाको स्पर्श र गन्ध पहिचान गर्ने
छोटो समयका लागि अनुहारतर्फ हेर्ने
हेरचाह सिफारिस:
पूर्ण स्तनपान (exclusive breastfeeding)
छाला–छाला सम्पर्क (skin-to-skin care)
न्यानो र सुरक्षित वातावरण
महिना २
सामाजिक मुस्कान देखाउने
अनुहारतर्फ ध्यान दिने र आँखा मिलाउने
आवाज सुन्दा प्रतिक्रिया दिने
हेरचाह सिफारिस:
शिशुसँग कुरा गर्ने र मुस्कान दिने
आमाबाबुसँग नजिकको अन्तरक्रिया
महिना ३
टाउको केही समय स्थिर राख्न सक्ने
हात–खुट्टा सक्रिय रूपमा चलाउने
हाततर्फ ध्यान दिने
हेरचाह सिफारिस:
दैनिक tummy time अभ्यास
सुरक्षित र उत्तेजक (stimulating) वातावरण
महिना ४
वस्तु समात्ने प्रयास गर्ने
आवाजको दिशातर्फ टाउको फर्काउने
वरिपरिको वातावरणमा रुचि बढ्ने
हेरचाह सिफारिस:
उमेरअनुसारका सुरक्षित खेलौना प्रयोग
दृष्टि र श्रवण उत्तेजना (visual/auditory stimulation)
महिना ५
वस्तु मजबुत रूपमा समात्ने
वस्तु मुखमा लगेर अन्वेषण गर्ने
हात–आँखा समन्वय सुधार हुने
हेरचाह सिफारिस:
सफा, सुरक्षित र उपयुक्त खेल सामग्री उपलब्ध गराउने
महिना ६
चिनेजाने र अपरिचित व्यक्ति छुट्याउने
अभिभावक टाढा हुँदा प्रतिक्रिया देखाउने
आवाज तथा नाममा प्रतिक्रिया दिने
हेरचाह सिफारिस:
उत्तरदायी हेरचाह (responsive caregiving)
निरन्तर संवाद र भावनात्मक समर्थन
महत्वपूर्ण सन्देश
शिशु विकास व्यक्तिगत रूपमा फरक–फरक हुन सक्छ
विकासात्मक ढिलाइ शंका भएमा स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्नु आवश्यक छ
नियमित खोप (immunization), उचित पोषण र सुरक्षित वातावरण अनिवार्य छन्