सुत्केरीपछिको डिप्रेसन (Postpartum Depression, PPD) भनेको बच्चा जन्मिएपछि देखिन सक्ने एक गम्भीर मानसिक स्वास्थ्य अवस्था हो। यो सामान्य “बेबी ब्लुज” (Baby Blues) भन्दा फरक हुन्छ। लक्षणहरू २ हप्ताभन्दा बढी समय रहिरहेमा वा दैनिक जीवनमा असर पार्न थालेमा चिकित्सकीय मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ।
मुख्य लक्षणहरू
-
लगातार उदास, निराश वा रुन मन लाग्ने।
-
पहिले मन पर्ने काममा रुचि हराउनु।
-
अत्यधिक थकान वा ऊर्जा कम हुनु।
-
निद्रामा समस्या (बच्चाको हेरचाहभन्दा बाहेक पनि)।
-
भोक कम वा धेरै लाग्नु।
-
आफूलाई दोषी, अयोग्य वा निरर्थक महसुस हुनु।
-
बच्चासँग सम्बन्ध बनाउन कठिनाइ हुनु।
-
अत्यधिक चिन्ता, डर वा आत्तिने।
-
गम्भीर अवस्थामा आफूलाई वा बच्चालाई हानि पुर्याउने विचार आउनु।
जोखिम बढाउने कारणहरू
-
विगतमा डिप्रेसन वा अन्य मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएको।
-
परिवार वा सामाजिक सहयोगको कमी।
-
आर्थिक वा वैवाहिक तनाव।
-
कठिन गर्भावस्था वा जटिल प्रसव।
-
समयअघि जन्मिएको वा बिरामी शिशुको हेरचाह।
-
निद्राको कमी र अत्यधिक थकान।
के गर्ने?
-
आफ्ना भावना परिवार वा विश्वासिलो व्यक्तिसँग खुलेर साझा गर्नुहोस्।
-
पर्याप्त आराम, पौष्टिक आहार र सम्भव भएसम्म निद्रामा ध्यान दिनुहोस्।
-
परिवारले आमालाई भावनात्मक र व्यवहारिक सहयोग गर्नुपर्छ।
-
लक्षण २ हप्ताभन्दा बढी रहिरहेमा वा दैनिक जीवनमा असर गरेमा मनोपरामर्शदाता, मनोचिकित्सक वा प्रसूति स्वास्थ्यकर्मीलाई भेट्नुहोस्।
-
आफूलाई वा बच्चालाई हानि पुर्याउने विचार आएमा तत्काल नजिकको स्वास्थ्य संस्था वा आपतकालीन सेवामा सम्पर्क गर्नुहोस्।