महिनावारी हुनुभन्दा केही दिनदेखि १ हप्ता अगाडिसम्म टाउको दुख्ने, वाकवाकी/बान्ता हुने, शरीर दुख्ने, थकान हुने जस्ता लक्षणहरू धेरै महिलामा हर्मोन परिवर्तनका कारण देखिन सक्छन्। महिनावारी सुरु भएपछि estrogen र progesterone hormone को स्तर फेरि परिवर्तन हुँदा लक्षण कम हुन सक्छ।
सम्भावित कारणहरू:
- Premenstrual Syndrome (PMS)
अनुसन्धान अनुसार reproductive age का धेरै महिलामा PMS का लक्षण देखिन्छन्। हर्मोन fluctuation र serotonin परिवर्तनका कारण:
टाउको दुख्ने
शरीर दुख्ने
थकान
mood change
वाकवाकी
जस्ता लक्षण हुन सक्छन्। - Menstrual Migraine
Research अनुसार estrogen hormone अचानक घट्दा migraine trigger हुन सक्छ। यसमा:
एकातिर वा धेरै टाउको दुख्ने
बान्ता/वाकवाकी
light वा आवाज सहन गाह्रो हुने
समस्या देखिन सक्छ। - Prostaglandin effect
महिनावारीअघि र समयमा prostaglandin नामक chemical बढ्दा:
शरीर दुख्ने
पेट दुख्ने
nausea/vomiting
कमजोरी
हुन सक्छ।
Risk बढाउने factors:
Stress
कम निद्रा
Dehydration
अनियमित खाना
रगतको कमी (Anemia)
धेरै caffeine intake
self-care:
पर्याप्त पानी पिउने
नियमित sleep
हल्का exercise/walk
Iron र magnesium युक्त balanced diet
Stress management
Period tracking
Doctor consult आवश्यक हुने अवस्था:
हरेक महिना धेरै severe symptoms हुनु
दैनिक काम गर्न नसक्ने अवस्था
लगातार vomiting
धेरै migraine
बेहोस हुने, धेरै कमजोरी
अत्यधिक bleeding
यस्तो समस्या बारम्बार भएमा gynecology वा physician consult गरी anemia, migraine, hormonal imbalance आदि evaluate गर्नु उपयुक्त हुन्छ।