गर्भावस्थामा हेपाटाइटिस B (Hepatitis B)
हेपाटाइटिस B भनेको के हो?
हेपाटाइटिस B एक भाइरल संक्रमण हो, जसले कलेजो (Liver) लाई असर गर्छ। गर्भावस्थामा यो आमाबाट शिशुमा सर्न सक्ने भएकाले समयमै जाँच र उपचार आवश्यक हुन्छ।
कारण (Cause)
-
Hepatitis B भाइरस (HBV) बाट संक्रमण हुन्छ।
-
संक्रमित व्यक्तिको रगत वा शारीरिक तरल पदार्थसँग सम्पर्क हुँदा।
-
असुरक्षित यौन सम्पर्क।
-
संक्रमित आमाबाट शिशुमा, विशेषगरी जन्मको समयमा।
लक्षण (Symptoms)
धेरैजसो गर्भवती महिलामा कुनै लक्षण नहुन पनि सक्छ। लक्षण भएमा:
-
धेरै थकान लाग्ने
-
वाकवाकी वा बान्ता
-
भोक कम लाग्ने
-
पेटको दायाँ माथिल्लो भाग दुख्ने
-
आँखा वा छाला पहेंलो हुने (Jaundice)
-
गाढा पहेंलो पिसाब
घरमै के गर्ने? (Home Management)
-
नियमित ANC जाँच गराउनुहोस्।
-
चिकित्सकले दिएको औषधि नियमित खानुहोस्।
-
पर्याप्त आराम गर्नुहोस्।
-
सन्तुलित र पौष्टिक आहार खानुहोस्।
-
मदिरा सेवन नगर्नुहोस्।
-
आफैं औषधि सुरु वा बन्द नगर्नुहोस्।
कहिले तुरुन्त अस्पताल जानुपर्छ? (Hospital Referral)
यी लक्षण देखिएमा तुरुन्त अस्पताल जानुहोस्:
-
आँखा वा छाला धेरै पहेंलो हुनु
-
लगातार बान्ता भएर खाना वा पानी खान नसक्नु
-
अत्यधिक पेट दुख्नु
-
अत्यधिक कमजोरी, बेहोस हुने वा अलमल हुने
-
रक्तस्राव (नाक, गिजा वा योनीबाट)
-
गर्भावस्थामा बच्चाको चलायमान कम महसुस हुनु वा अन्य कुनै खतरा संकेत देखिनु
महत्त्वपूर्ण:
गर्भावस्थाको पहिलो ANC भेटमै Hepatitis B (HBsAg) परीक्षण गराउनुहोस्। यदि संक्रमण पुष्टि भएमा उचित उपचार र जन्मेको २४ घण्टाभित्र शिशुलाई Hepatitis B खोप दिँदा आमाबाट शिशुमा संक्रमण सर्ने जोखिम धेरै कम गर्न सकिन्छ।